Adalet Programı Öğrencileri "Tüketici Hukuku ve Tüketicinin Hakları" Konularında Farkındalık Eğitimi Verdi

Adalet Programı öğrencilerinden Berika Kuşci, Safiye Ekinci, İlayda Sakallı ve Burcu Tümtürk 2024-2025 eğitim öğretim bahar yarıyılında gerçekleştirdikleri işletmede mesleki eğitim döneminde, mesleki eğitimi gerçekleştirdikleri ilde mezun oldukları ortaokul ve liselere  giderek "Tüketici Hukuku ve Tüketicinin Hakları" konusunda sunum yaparak bilgilendirmede bulundular. 

Bu kapsamda sırasıyla Antalya Doktor Cahit Ünver Ortaokulu 8. Sınıf, Tavşanlı Anadolu Lisesi 11. Sınıf, Ankara Şehit Beytullah Melih Işık Ortaokulu 8. Sınıf, Fethiye Şehit Feramil Ferhat Kaya Ortaokulu 8. sınıf öğrencilerine hukukî bilgiler verdiler.

Sunumun ardından sunum verimliliği ve tüketici hakları konularında dinleyicilere kısa bir anket yapan öğrencilerimiz, anketlerinde şu cevapları elde ettiler: Yapılan sunumun tüketici haklarına dair bilinç geliştirme etkisi için [ Çok Fazla: 37 (%56,1), Çok: 25 (%37,9), Orta: 4 (%6,1) ] ; Yapılan sunumun tüketici haklarının öğrenilmesi gerekliliğine dair bilinç oluşturma etkisi için [ Çok Fazla: 38 (%57,6), Çok: 22 (%33,3), Orta: 6 (%9,1) ] ; Yapılan sunumun hukuki haklar konusundaki bilinç geliştirmeye etkisi için [ Çok Fazla: 36 (%54,5), Çok: 22 (%33,3), Orta: 6 (%9,1), Az: 1 (%1,5) ] ; Tüketici haklarının anlatımının, günlük tüketim sorunlarını çözmede etkisi için [ Çok Fazla: 40 (%60,6), Çok: 17 (%25,8), Orta: 5 (%7,6) ] ; Bulundukları öğretim düzeyi grubunda kazanılan bilincin gelecekteki tüketici davranışlarına etkisi için [ Çok Fazla: 23 (%34,8), Çok: 36 (%54,5), Orta: 4 (%6,1), Az: 2 (%3,0) ] cevaplarını aldılar. Ayrıca Tüketici haklarının öğretilmesi için ideal dönem sorusuna [ Ortaokul: 34 (%51,5), Lise: 31 (%47,0),
Üniversite: 1 (%1,5) ] ; Tüketici haklarının en geç hangi yaş grubunda öğrenilmesi gerektiği sorusuna [ 7-12: 1 (%1,5), 12-15: 42 (%63,6), 15-18: 23 (%34,8) ] cevapları verildi.

Anket cevapları değerlendirildiğinde şu sonuçlar çıkmaktadır. Katılımcıların %94’ü, sunumun tüketici haklarına dair bilinçlerini "çok" ya da "çok fazla" artırdığını belirtmiştir. Bu, sunumun temel amacına ulaştığını göstermektedir. Katılımcıların %90,9’u bu konuda yüksek farkındalık kazandığını ifade etmiştir. Sunum, yalnızca bilgi vermekle kalmamış, öğrenme gerekliliğini de güçlü biçimde vurgulamıştır. Katılımcıların %86,4’ü bu tür bilgilendirmelerin günlük yaşamda fayda sağladığını düşünmektedir. Bu da eğitimin yaşamla doğrudan ilişkilendirilebildiğini ortaya koymaktadır. %87,8 oranında katılımcı hukuki bilinçlenmenin güçlü şekilde sağlandığını ifade etmiştir. Bu sonuç, bireylerin hak arama ve bilinçli tüketici olma yönünde olumlu bir gelişim yaşadığını gösterir. %89,3 oranında katılımcı, ortaokulda kazandıkları bilincin ileride tüketici olarak korunmalarını sağlayacağını düşünmektedir. Eğitimsel kazanımın sürdürülebilir olduğu anlaşılmaktadır. Katılımcıların %98,5’i tüketici eğitiminin ortaokul ya da lise döneminde verilmesi gerektiğini düşünmektedir. Bu yaş aralığı, öğrencilerin bilişsel düzeyinin eğitimden maksimum fayda sağladığı bir dönem olarak öne çıkmaktadır. Katılımcıların %98,4’ü tüketici haklarının en geç 15 yaşına kadar öğrenilmesi gerektiğini düşünmektedir. Bu görüş, eğitim programlarının erken yaşlara odaklanması gerektiğine işaret eder.

Sonuç olarak, ankete katılan öğrenciler içerisinden 66 öğrenciye yönelik uygulanan bu çalışma, tüketici haklarına dair yapılan sunumun oldukça etkili olduğunu göstermektedir. Katılımcıların büyük çoğunluğu, tüketici haklarını tanıma, bu hakların gerekliliğini kavrama ve günlük hayattaki sorunlara çözüm üretme konusunda ciddi bir bilinç kazandıklarını ifade etmiştir. Ayrıca, bu bilincin gelecek yaşantılarına da olumlu etki edeceğine dair yüksek bir beklenti vardır. Öğrencilerin çoğunluğu, tüketici hakları eğitiminin ortaokul veya lise döneminde verilmesinin ideal olduğunu belirtmiş; bu hakların ise en geç 15 yaşında öğrenilmesi gerektiğini düşünmüştür. Bu veriler, tüketici eğitiminin erken yaşlara yaygınlaştırılması gerektiğini ve bunun hem bireysel hem de toplumsal düzeyde bilinçli bir tüketici toplumu oluşturulmasına katkı sağlayacağını açıkça ortaya koymaktadır. Son olarak, tüketici haklarına yönelik bilgilendirme sunumları, öğrenciler üzerinde yüksek farkındalık ve davranış değişimi oluşturabilecek potansiyele sahiptir. Bu nedenle bu tüketici hukuku ve haklarına dair sunumların yaygınlaştırılması, periyodik hâle getirilmesi ve müfredata entegre edilmesi önerilmektedir.